{"id":4399,"date":"2023-11-04T13:21:16","date_gmt":"2023-11-04T12:21:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.magrittemuseum.be\/?page_id=4399"},"modified":"2025-05-25T17:28:26","modified_gmt":"2025-05-25T15:28:26","slug":"la-recette-de-magritte","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.magrittemuseum.be\/index.php\/fr\/la-recette-de-magritte\/","title":{"rendered":"La recette de Magritte"},"content":{"rendered":"
\n
\"Ren\u00e9
Ren\u00e9 Magritte & Louis Scutenaire<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n


FR : <\/strong>En 1951, Marcel Mari\u00ebn d\u00e9jeunait chaque midi chez Magritte. Le peintre lui pr\u00e9parait des plats tir\u00e9s du livre de recettes de sa femme, ou de romans d\u2019aventure.<\/p>\n\n\n\n

\n

\u00ab\u00a0Un jour il r\u00e9alisa devant moi la morue \u00e0 l\u2019espagnole (remplac\u00e9e par du cabillaud) en suivant scrupuleusement les instructions de Ch\u00e9ri Bibi et le r\u00e9sultat fut d\u00e9lectable<\/em>\u00ab\u00a0<\/p>\nMarcel Mari\u00ebn, Le radeau de la m\u00e9moire, 1951, p. 116.<\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n

Si vous aussi, vous voulez impressionner vos convives avec un repas test\u00e9 et approuv\u00e9 par Magritte, voici la recette de la morue \u00e0 l’espagnole<\/strong>, telle que d\u00e9crite dans les Aventures de Ch\u00e9ri-Bibi<\/em> : <\/p>\n\n\n\n

\n

\u00ab\u00a0De fait, la Ficelle n\u2019avait jamais montr\u00e9 autant d\u2019application ni d\u2019entrain au cours de toute sa carri\u00e8re culinaire. Et il confectionnait sa morue \u00e0 l\u2019espagnole si copieusement qu\u2019on e\u00fbt pu croire que Ch\u00e9ri-Bibi, qui mangeait comme six, allait vraiment en \u00eatre.<\/em><\/p>\n\n\n\n

600 grammes de morue dessal\u00e9e ;<\/em>
600 grammes de pommes de terre ;<\/em>
500 grammes de tomates ;<\/em>
100 grammes de poudre de piment rouge d\u2019Espagne (\u00e0 d\u00e9faut de piment rouge frais qu\u2019il n\u2019avait pas et dont il e\u00fbt mis 400 grammes) ;<\/em>
40 grammes d\u2019oignons ;<\/em>
10 grammes d\u2019ail ;<\/em>
10 grammes de farine ;<\/em>
2 d\u00e9cigrammes de poivre fra\u00eechement moulu ;<\/em>
Sel ;<\/em>
Bouquet garni (laurier \u00e0 d\u00e9faut du thym et du persil) ;<\/em>
Mie de pain rassis tamis\u00e9e.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Ses camarades l\u2019avaient laiss\u00e9 seul, car ils n\u2019ignoraient pas qu\u2019il ne fallait point troubler la Ficelle quand il faisait de la morue \u00e0 l\u2019espagnole.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Il coupa la morue en morceaux, la jeta cuire dans l\u2019eau, l\u2019\u00e9goutta quand elle fut cuite, en retira les ar\u00eates et r\u00e9serva 200 grammes de bouillon de cuisson. Il soupira parce qu\u2019il pensait avec ennui que s\u2019il avait eu des piments frais, il les e\u00fbt pel\u00e9s, \u00e9minc\u00e9s en languettes, et les e\u00fbt saupoudr\u00e9s d\u2019un d\u00e9cigramme de poivre, mais comme il n\u2019en avait pas, il dut bien s\u2019en passer. Il fit revenir dans l\u2019huile des oignons pel\u00e9s et hach\u00e9s, il ajouta les tomates coup\u00e9es en morceaux, l\u2019ail, le bouquet garni, le reste du poivre ; il mouilla avec le bouillon de morue r\u00e9serv\u00e9 et laissa cuire pendant dix minutes ; il ajouta ensuite la farine pour lier la sauce, il continua la cuisson pendant quelques minutes encore, retira le bouquet, go\u00fbta, fit claquer sa langue avec satisfaction, compl\u00e9ta cependant l\u2019assaisonnement avec un peu de sel (la morue ayant \u00e9t\u00e9 trop dessal\u00e9e), puis il passa la sauce et la r\u00e9serva.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Entre-temps, il avait fait cuire les pommes de terre \u00e0 la vapeur. Alors il les pela et les coupa en tranches. En suite de quoi il s\u2019empara d\u2019un plat allant au feu, il \u00e9tala au fond une couche de tranches de pommes de terre, il mit dessus une couche de morceaux de morue, par-dessus (\u00e0 d\u00e9faut de languettes de piment) un quart de sa poudre de piment rouge d\u2019Espagne, mouilla avec un peu de sauce et r\u00e9p\u00e9ta quatre fois les m\u00eames alternances ; il saupoudra avec de la mie de pain et finalement fit cuire au four une demi-heure environ, jusqu\u2019\u00e0 ce que le plat e\u00fbt pris une de ces consistances onctueuses dont l\u2019aspect seul fait entrer les gourmets en extase \u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n

Quand il ouvrit son four, une odeur admirable, un parfum des mille et une nuits se r\u00e9pandit dans la cuisine. La Ficelle ferma les yeux.\u00a0\u00bb<\/p>\n Gaston Leroux,<\/em> Premi\u00e8res Aventures de Ch\u00e9ri-Bibi, Fayard et cie., 1914. <\/em> <\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n

NL : <\/strong>Iedere dag van 1951 lunchte Marcel Mari\u00ebn bij Ren\u00e9 Magritte, die gerechten voor hem klaarmaakte uit het receptenboek van zijn vrouw of uit avonturenromans.<\/p>\n\n\n\n

\n

\u00ab\u00a0Op een dag maakte hij \u2018kabeljauw \u00e0 l’espagnole\u2019 in mijn bijzijn. Hij volgde de instructies zoals beschreven in de Avonturen van Ch\u00e9ri-Bibi nauwgezet op en het resultaat was verrukkelijk.\u00a0\u00bb<\/p>\nMarcel Mari\u00ebn, \u2018Le radeau de la m\u00e9moire\u2019, 1951, p. 116.<\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n

Als u ook indruk wil maken op uw gasten met een maaltijd die door Magritte reeds getest en goedgekeurd is, hier vindt u het recept voor \u2018kabeljauw \u00e0 l\u2019espagnole\u2019<\/strong>, zoals beschreven in de Avonturen van Ch\u00e9ri-Bibi :<\/p>\n\n\n\n

\n

\u201cIn zijn hele culinaire carri\u00e8re had La Ficelle nog nooit zoveel toewijding en enthousiasme getoond. En hij maakte zijn \u2018kabeljauw \u00e0 l\u2019espagnole\u2019 zo copieus dat je zou vrezen dat Ch\u00e9ri-Bibi, die zes porties opat, eraan dood zou gaan.<\/p>\n\n\n\n

600 gram niet gezouten kabeljauw;
600 gram aardappelen;
500 gram tomaten;
100 gram Spaanse chilipoeder (bij gebrek aan verse chilipeper die hij niet had; hij zou 400 gram hebben gebruikt);
40 gram ui;
10 gram knoflook;
10 gram bloem;
2 decigram versgemalen peper;
Zout;
Bouquet garni (laurierblaadjes of tijm en peterselie);
Oudbakken paneermeel, gezeefd.<\/p>\n\n\n\n

Zijn vrienden lieten La Ficelle met rust, omdat ze wisten dat ze hem niet mochten storen toen hij \u2018kabeljauw \u00e0 l\u2019espagnole\u2019 maakte.<\/p>\n\n\n\n

Hij sneed de kabeljauw in stukken, dompelde de stukken in het kookwater en liet ze uitlekken toen de vis gaar was. Daarna verwijderde hij de graten en zette 200 gram van de visbouillon opzij. Hij zuchtte bij het gebrek aan verse pepers die hij normaal gezien zou hebben geschild en in reepjes hebben gesneden, om nadien te bestrooien met een decigram peper. Omdat hij geen pepers had, moest hij het zonder doen. Hij fruitte de gepelde en gesnipperde uien in olie, en voegde gehakte tomaten, knoflook, de bouquet garni en de rest van peper toe. Hierna bevochtigde hij het geheel met de visbouillon en liet het mengsel tien minuten koken. Dan voegde hij bloem toe om de saus te binden, en liet  het geheel een paar minuten pruttelen. Daarop verwijderde hij het bouquet garni, proefde en klikte tevreden met zijn tong. Hij voegde nog een beetje zout toe (de kabeljauw was niet zout genoeg), zeefde de saus en zette het aan de zij.<\/p>\n\n\n\n

Ondertussen had hij aardappelen gestoomd. Nadat ze geschild waren, sneed hij ze in schijfjes. Daarna nam hij een vuurvaste schaal, spreidde een laag aardappelschijfjes op de bodem, legde er een laag kabeljauwstukjes op, en een kwart Spaanse chilipoeder erop (bij gebrek aan chili pepers). Dit bevochtigde hij met een beetje saus en dergelijke lagen herhaalde hij vier keer. Het geheel bestrooide hij met paneermeel en bakte het ten slotte ongeveer een half uur in de oven, totdat het gerecht een van die smeu\u00efge consistenties had gekregen waarvan alleen al het uiterlijk fijnproevers in extase brengt…<\/p>\n\n\n\n

Toen hij de oven opende, vulde een heerlijke geur – de geur van duizend-en-\u00e9\u00e9n-nachten – de keuken. La Ficelle sloot zijn ogen.\u00a0\u00bb<\/p>\nGaston Leroux, Premi\u00e8res Aventures de Ch\u00e9ri-Bibi, Fayard et cie., 1914.  <\/em><\/cite><\/blockquote>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

ENG : <\/strong>In 1951, Marcel Mari\u00ebn had lunch at Magritte’s house every day. The painter would prepare dishes for him from his wife’s recipe book, or from adventure novels.<\/p>\n\n\n\n

\n

\u00ab\u00a0One day he made \u2018cod \u00e0 l’espagnole\u2019 in front of me, scrupulously following instructions as described in Ch\u00e9ri Bibi’s Adventures, and the result was delectable\u00a0\u00bb.<\/p>\nMarcel Mari\u00ebn, \u2018Le radeau de la m\u00e9moire\u2019, 1951, p. 116.<\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n

If you too would like to impress your guests with a meal tested and approved by Magritte, here is the recipe for Spanish-style cod<\/strong>, as described in the Adventures of Ch\u00e9ri-Bibi :<\/p>\n\n\n\n

\n

\u00ab\u00a0In fact, La Ficelle had never shown such dedication or enthusiasm in his entire culinary career. And he made his Spanish-style cod so copiously that you’d have thought Ch\u00e9ri-Bibi, who ate like six, was really going to be in for it.<\/p>\n\n\n\n

600 grams of desalted cod;
600 grams of potatoes;
500 grams of tomatoes;
100 grams of Spanish chili powder (for lack of fresh chili, which he didn’t have and would have used 400 grams);
40 grams of onion;
10 grams of garlic;
10 grams of flour;
2 decigrams freshly ground pepper;
Salt ;
Bouquet garni (bay leaves or thyme and parsley);
Stale breadcrumbs, sieved.<\/p>\n\n\n\n

His friends had left him alone, as they knew better than to disturb La Ficelle when he was making Spanish-style cod.<\/p>\n\n\n\n

He cut the cod into pieces, threw it into the water, drained it when it was cooked, removed the bones and reserved 200 grams of cooking stock. He sighed as he thought with boredom that if he’d had fresh chillies, he would have peeled them, sliced them into strips and sprinkled them with a decigram of pepper, but as he didn’t have any, he had to do without. He saut\u00e9ed the peeled and chopped onions in the oil, added the chopped tomatoes, garlic, bouquet garni and the rest of the pepper; he moistened with the reserved cod stock and left to cook for ten minutes; He then added the flour to bind the sauce, continued cooking for a few more minutes, removed the bouquet garni, tasted, clicked his tongue with satisfaction, added a little salt to the seasoning (the cod had been too desalted), then strained the sauce and set it aside.<\/p>\n\n\n\n

Meanwhile, he had steamed the potatoes. So he peeled and sliced them. Then he took a fireproof dish, spread a layer of potato slices on the bottom, put a layer of cod pieces on top, a quarter of his Spanish chilli powder on top (in the absence of chili strips), moistened with a little sauce and repeated the same alternations four times; He sprinkled with breadcrumbs and finally baked in the oven for about half an hour, until the dish had taken on one of those unctuous consistencies whose appearance alone sends gourmets into ecstasy…<\/p>\n\n\n\n

When he opened his oven, a wonderful smell, the fragrance of a thousand and one nights, filled the kitchen. La Ficelle closed his eyes.\u00a0\u00bb<\/p>\nGaston Leroux, Premi\u00e8res Aventures de Ch\u00e9ri-Bibi, Fayard et cie., 1914.<\/em><\/cite><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

FR : En 1951, Marcel Mari\u00ebn d\u00e9jeunait chaque midi chez Magritte. Le peintre lui pr\u00e9parait des plats tir\u00e9s du livre de recettes de sa femme, ou de romans d\u2019aventure. \u00ab\u00a0Un jour il r\u00e9alisa devant moi la morue \u00e0 l\u2019espagnole (remplac\u00e9e par du cabillaud) en suivant scrupuleusement les instructions de Ch\u00e9ri Bibi et le r\u00e9sultat fut d\u00e9lectable\u00ab\u00a0 … Lire la suite<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.magrittemuseum.be\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4399"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.magrittemuseum.be\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.magrittemuseum.be\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.magrittemuseum.be\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.magrittemuseum.be\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4399"}],"version-history":[{"count":20,"href":"https:\/\/www.magrittemuseum.be\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4399\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5772,"href":"https:\/\/www.magrittemuseum.be\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4399\/revisions\/5772"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.magrittemuseum.be\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4399"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}